Burdur Alacası Nedir?

Nisan 10, 2012 No Comments »
Burdur Alacası Nedir?

BURDUR ALACASI NEDİR?

Burdur Alacası; tamamen el  tezgahlarında, pamuk ipliğinden dokunan kumaşlara verilen isimdir.

Burdur Alacası’nden çeşitli giysiler üretilmektedir. Vücut terini emme özelliğinden dolayı sağlıklı bir üründür. Burdur alacası rahat, hafif, ucuz, ter emici, sağlıklı doğal bir giysi olma özelliğiyle geniş kullanım alanı bulunmaktadır. Ayrıca kültürel ve sanatsal motif ve işlemelerle süsleme ve aksesuar olarak da kullanım alanı geniş bir üründür. İlk zamanlarda keten ipliğinden yapılan Burdur Alacası taleplerin artmasıyla zamanımızda pamuk ipliği ve makineyle de dokuması yapılmaktadır. Özgün Burdur Alacasının ipliği 20 numara kıvırcık iplikle yapılmaktadır.

Burdur Alacası iki asırdan bu yana yöre insanı tarafından iç çamaşırı ve günlük elbise olarak giyilmektedir. Bilhassa yaz ayların da insan vücudundaki teri emme özelliği olan kumaş iç çamaşırı olarak giyildiği gibi bu gün günlük giyecekler arasın da yer almaktadır. Kumaşın hafif olması nedeniyle de genç nesiller arasın da beğeni kazanmaktadır. Burdur Alacası, çeşitli yörelerde şile bezi yada keten elbiselik olarak bilinir.

Burdur 1930 ve sonrasın da dokumacılığın bölgedeki önemli merkezlerinden biri olarak bilinmektedir. Dokumacıların yoğun olarak bulunduğu mekan Olan Yenice Mahalle de bir cadde bu ismi almıştır. O dönem de Burdur da kumpanyalar, yani toptan kumaş satan büyük tüccarlar bunları İstanbul başta olmak üzere büyük illere ve yurt dışına göndermekteydiler. Ancak günümüzde kumaş dokumasının makineleşmesi, Burdur Alacası olarak bu teknolojinin unutulmasına yol açmıştır.

Burdur Alacası’nın Yapılışı

Kazan içinde kaynamakta olan suya uygun miktarda hamur atılır, iyice karıştırılarak kaynatılır. Hamurun erimesine müteakip çileler halinde alınana pamuk ipliği kazana atılmaktadır.

İplik hamuru emene kadar karıştırma ve kaynama devam eder. Daha sonra çileler halinde çıkarılan iplik çırpılarak kuruması için ipe asılır. Kuruduktan sonra çıkrıkta makara veya bobine sarılan iplikler dokuma için hazır hale gelmiştir. Eni ve boyu değişebilen yöreye has tezgahlara aktı ve çözgü şeklinde gerilir. Eni tezgaha bağlı olarak değişim gösteren bezin, dilenildiği kadar uzunlukta dokuması yapılmaktadır.

Genellikle krem ve beyaz olarak dokunan bez, istendiği takdirde kaynatma sırasında istenilen renge boyanabilmektedir. Bu renklerle desen ve renkli dokuma yapılabilir.

Dokunan bezler top halinde deniz suyuna bastırılıp yıkanır. Sonrasında sıkılmadan kuruması için asılır. Kuruyan bezler top haline getirilir.

Burdur Alacası, üzerinde baskı ve el işlemeleriyle süslenerek değişik amaçlarda kullanıma sunulmaktadır. El nakışları süslemeleri, floş iplik yöreye has özellik taşıyan motiflerle süslenmektedir. Bu motifler halk arasında değişik isimlerle anılmaktadır. Örneğin çatlak kahve, samatya, kartopu, gazi sofrası, yasemin, hanım yanağı gibi.

İşlemeler, kasnağa gerilen bez üzerine floş iplikle yukarıdaki isimlerden oluşan motiflerle yapılmaktadır. Masa, sehpa örtüsü, erkek ve bayan gömlekleri, elbise, gecelik, sabahlık, mutfak ve yatak örtüleri şeklinde kullanılmaktadır.

862 views

Bunlar? Da Okuyun

Ne Düşünüyorsunuz?