Çam Düdüğü Nedir?

Mart 29, 2012 No Comments »
Çam Düdüğü Nedir?

ÇAM DÜDÜĞÜ NEDİR?

Çam düdüğü, diğer adı gizli düdüktür ve nefesli sazlarımıza bir örnektir. Çam düdüğünün  boyu 28 cm’dir. Bu düdük de sipsi tekniği ile çalınır. Yörede yaşayan ve yöre nefesli çalgılarına hakim  çalan bütün ustalar bu sazı çalabilir. Türk ses sistemine uygundur. Bu saz iki bölümden oluşur. Kargıdan yapılmış bir boru, bu borunun üzerinde beş delik, bir de arkada toplam altı delik yer alır. Ağza gelen tarafında çamdan yapılıp üst üste geçirilmiş üç tane parçadan oluşan sipsi yer alır. Yörede kullanılan diğer sazlarımız ile ses özellikleri bakımından (ses tınısı, ses yüksekliği ve ses genişliği) uyum içinde olması, Teke Yöresi türkülerinin rahatlıkla çalınabilir olması, Türkmen Yörükleri tarafından kullanılmasına, kısaca Türk Halk Müziği ses sistemine uygun olması bu sazı Türk Halk Sazları ailesine koymuştur.

Ancak çam ormanı olan yerlerde malzeme bulma kolaylığı sayesinde daha çok kullanılmaktadır. Çam kabuğundan yapılan sipsi kısmı kuruyarak erken bozulması, özelliğini erken yitirmesi bu güzel sazın kullanımını azaltmaktadır.

Çam Düdüğünün Yapılışı

Çam ağacının uç dallarından sipsi yapmaya uygun dal kesilir. Uygun kalınlıkta ve uzunlukta (5 veya 6 cm)  olan kısmın ucu kesilir ve atılır. Arka taraftan odunsu dokuya kadar bıçakla kesilir, yassı ve pürüzsüz bir taşın üzerine konularak bıçağın sapı ile darbe yapmadan vurulur. Vurma işlemi çıkarılacak kısmın üzerine eşit miktarda uygulanır.

Çam dalındaki kabuk kısmından ayarlanan sipsiyi çıkararak (dış kabuk) çalınacak şekle getiriliyor. Dış kabuğu (alınan) çıkarılan sipsi ağza alınarak ıslatılır ve ısıtılır. Bir müddet sonra başparmak ve işaret parmağı arasına alınarak sipsi bastırılıyor. Uygun kalınlığa gelen sipsi önceden hazır olan kargı boruda yerine takılıyor. Çam düdüğü artık çalmaya, yöre türkülerini inceden insanların ruhuna işlemeye hazırdır.

Hayri Dev’den Çam Düdüğü İcraası

741 views

Bunlar? Da Okuyun

Ne Düşünüyorsunuz?